KOLCÓW Aleksiej Wasiliewicz, ur. 3 (15) X 1809 Woroneż, zm. 29 X (10 XI) 1842 Woroneż, poeta. Pochodził z prowincjonalnej rodziny kupieckiej, od młodości pomagał ojcu, handlarzowi bydła, w prowadzeniu interesu. Nie posiadał wykształcenia, jedynie półtora roku uczęszczał do szkoły parafialnej. Pierwsze wiersze stworzył w wieku lat 16, a w prozie zadebiutował w 1831. Jako poetę odkrył go N. Stankiewicz, dzięki któremu w 1835 ukazał się niewielki tomik poezji K. Przebywając w Moskwie i Petersburgu, poznał wielu wybitnych pisarzy, w tym A. Puszkina oraz W. Bielinskiego. Sytuacja materialna K. była trudna, ojciec nie miał uznania dla jego twórczości poetyckiej. Zmarł na gruźlicę, zapomniany i opuszczony. Rozpoczynał K. od naśladownictwa poetów sentymentalnych i romantycznych. Pod wpływem idei głoszonych w kółku N. Stankiewicza podjął problematykę filozoficzną. Stworzył cykl dum religijnych i filozoficznych: Wielikaja tajna (1833, Wielka tajemnica), Mir Bożyj (1836, Świat Boski), Molitwa (1836, Modlitwa), Wopros (1837, Pytanie). W liryce późniejszej pojawiają się myśli o sensie życia, wolności, człowieku: Droga (Put', 1839), Żyzń (1841, Życie). Największą sławę
przyniosły K. inspirowane przez folklor "pieśni rosyjskie", przewyższające powierzchowne zazwyczaj stylizacje ludowe jego poprzedników. K. wprowadził do poezji tematykę chłopską na nie spotykaną dotąd skalę. Potrafił wniknąć w psychikę chłopa, oddać jego życie duchowe. Pisał o życiu ludu, opiewał pracę na roli, ukazywał chłopską niedolę: Pieśń oracza (Pieśnią pacharia, 1835), Kosar' (1836, Kosiarz), Gorzka dola (Gor'kaja dola, 1837), Czto ty spisz, mużyczok (1839, Dlaczego śpisz, kmiotku), Dola biedniaka (1841, Los biedaka). Nie brak wszakże u K. pieśni utrzymanych w pogodnej tonacji: Pierwaja pieśnią Lichacza Kudriawicza (1837, Pierwsza pieśń Lichacza Kudriawicza). Do poetyki ludowej nawiązał w liryce miłosnej, umiejętnie oddając różne odczucia przeżyć wewnętrznych: Pora lubwi (1837, Czas miłości), Razłuka (1840, Rozłąka), Grust' diewuszki (1840, Smutek dziewczyny). Z życiem duchowym człowieka i jego emocjami związana była liryka pejzażowa K Opis przyrody nieraz miał wydźwięk alegoryczny, jak w wierszu Les (1837, Las), napisanym po śmierci A. Puszkina. Pieśni rosyjskie K przyciągały siłą swego artyzmu. Cechuje je głęboki liryzm, wyrazistość ekspresji i obrazowość. Poeta umiejętnie sięgał do języka ludowego i stylistycznych chwytów folkloru.
